Bạn có biết các loại rủi ro trong ngân hàng thường thấy?

26/05/2021

Ngân hàng là một ngành kinh doanh đặc thù trong nền kinh tế; hoạt động chính dựa trên việc cho vay để thu lãi suất nên nó có rất nhiều rủi ro trong quá trình hoạt động. Các loại rủi ro phổ biến và thường gặp trong ngân hàng như: rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất, rủi ro thanh khoản, rủi ro ngoại hối hay rủi ro hoạt động. Ngoài ra, còn rất nhiều các loại rủi ro khác nhưng bạn sẽ ít thấy hơn như: rủi ro quốc gia, rủi ro pháp lý,… Cùng tìm hiểu về các loại rủi ro trong ngân hàng trong bài viết dưới đây nhé!

1. Rủi ro trong ngân hàng là gì?

Rủi ro là khả năng xảy ra các sự kiện ngoài mong muốn, gây ra những bất lợi về tài chính, vật chất, tinh thần cho các cá nhân hoặc tổ chức. Đối với ngân hàng, các rủi ro có thể làm giảm doanh thu hoặc đặt ngân hàng vào các tình huống bất lợi, khó khăn về tài chính.

Rủi ro trong ngân hàng là gì?
Rủi ro trong ngân hàng là gì?

Các rủi ro này được biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau dưới dạng phi tài chính, gây hậu quả nghiêm trọng đến hình ảnh, uy tín ngân hàng; giảm thiểu khả năng sinh lời trong tương lai. Tuy nhiên, không phải bất cứ sự kiện nào không tốt cũng được xếp vào rủi ro, nó được đánh giá dựa trên mối quan hệ chặt chẽ với doanh thu dự kiến.

Những sự kiện không tốt xảy ra không gây ảnh hưởng đến ngân hàng thì nó được xếp vào bất trắc. Rủi ro phải đi kèm với lợi ích; một định lý luôn đúng trong kinh doanh: rủi ro càng cao lợi nhuận kỳ vọng càng lớn. Vì vậy, ngân hàng cần đánh giá, xác định được mối quan hệ giữa rủi ro – lợi ích, đạt được các lợi ích mong muốn với rủi ro hợp lý. Rủi ro là yếu tố cơ bản mà hầu hết các ngân hàng đều chấp nhận.

2. Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp

2.1. Rủi ro tín dụng trong ngân hàng

Cấp tín dụng là việc thỏa thuận giữa ngân hàng và các cá nhân, tổ chức; họ được sử dụng một khoản tiền ngân hàng ứng trước theo nguyên tắc hoàn trả, bằng các nghiệp vụ chiết khấu, cho vay, cho thuê tài chính, bảo lãnh ngân hàng hay các nghiệp vụ liên quan khác.

Cấp tín dụng là một trong những hoạt động quan trọng nhất, sử dụng vốn nhiều nhất tại ngân hàng. Với các ngân hàng nhỏ, chưa phát triển mạnh, cấp tín dụng là hoạt động tạo thu nhập chính cho ngân hàng.

Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp
Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp

Rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng là khả năng xảy ra các trường hợp khách hàng không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ các khoản tiền theo hợp đồng tín dụng đã ký kết với ngân hàng. Rủi ro này xảy ra không chỉ đến từ sự quản lý của ngân hàng mà còn do nguyên nhân chủ quan là khách hàng, do bản thân họ không có khả năng chi trả hay môi trường hoạt động xảy ra các vấn đề bất ngờ.

Nguy cơ xảy ra rủi ro tín dụng là rất cao và mức độ nghiêm trọng đa dạng khác nhau, tùy vào từng ảnh hưởng của tổn thất đến ngân hàng trong các trường hợp cụ thể, nó không tuân theo một quy luật chung.

Giá trị của tổn thất có thể là vài triệu, vài trăm triệu hay lên tới hàng nghìn tỷ đồng; ảnh hưởng vô cùng lớn đến ngân hàng; ảnh hưởng về thu nhập và nguồn vốn của ngân hàng; ảnh hưởng đến uy tín và nghiêm trọng nhất là khiến ngân hàng phá sản.

Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp
Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp

Mặc dù, không có một nhà kinh doanh tín dụng ngân hàng kiệt xuất nào có thể dự đoán chính xác về khả năng xảy ra rủi ro trong tương lai với khoản tín dụng đó; thực tế, rủi ro là điều chắc chắn phải có, nó giống như tốt, xấu vậy, tương khắc nhau, nhưng cùng nhau tồn tại và phát triển. Xã hội không thể tồn tại nếu chỉ có người tốt, hay càng không thể phát triển nếu chỉ toàn người xấu.

Tuy nhiên, ngân hàng cũng cần có các biện pháp quản lý chặt chẽ để hạn chế tối đa việc xảy ra các rủi ro cũng như giảm thiểu tổn thất đối với ngân hàng.

2.2. Rủi ro lãi suất trong ngân hàng

Rủi ro lãi suất là khả năng xảy ra các tổn thất về thu nhập hay nguồn vốn của ngân hàng do sự biến động về lãi suất. Rủi ro lãi suất có thể phát sinh được từ những yếu tố như: chênh lệch về thời gian chỉ định mức lãi suất mới của tài sản so với nguồn vốn; sự biến đổi mối quan hệ giữa lãi suất trong các kỳ hạn khác nhau; khách hàng thay đổi sự lựa chọn về việc tiếp tục duy trì kỳ hạn (khách hàng tất toán trước kỳ hạn hay khách hàng rút tiền gửi ra trước kỳ hạn).

Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp
Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp

Rủi ro lãi suất gây lên những tổn thất to lớn đối với ngân hàng. Sự thay đổi lãi suất ảnh hưởng đến doanh thu ngân hàng thông qua sự thay đổi lãi ròng; ảnh hưởng đến thu nhập của các danh mục chi phí, tài sản, nợ và lãi suất.

Bên cạnh những hậu quả đã thấy, nó còn tiềm ẩn những hậu quả khác, làm thay đổi về giá trị tài sản, nợ; làm tăng hoặc giảm giá trị của dòng tiền trong tương lai thông qua giá trị của tài sản, gây ảnh hưởng đến vốn chủ sở hữu của ngân hàng.

Quản lý tốt vấn đề về rủi ro lãi suất sẽ giúp đảm bảo cho biên độ lãi suất trong định mức phù hợp, giúp bù đắp các chi phí về vốn của các bộ phận liên quan; rủi ro lãi suất phải nằm trong mức quy định của ngân hàng.

2.3. Rủi ro ngoại hối trong ngân hàng

Rủi ro ngoại hối phát sinh do sự biến động của tỷ giá hồi đoái, gây ra những tổn thất to lớn cho ngân hàng về doanh thu và nguồn vốn. Rủi ro ngoại hối thường xảy ra khi các ngân hàng có trạng thái mở ở nội bảng và ngoại bảng, làm cho khả năng thua lỗ tăng lên.

Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp
Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp

Rủi ro ngoại hối xảy ra do sự mất cân bằng giữa tài sản và nguồn vốn nợ bằng ngoại tệ; với mục đích kinh doanh, ngân hàng tham gia các cuộc giao dịch phái sinh được tiến hành thanh toán bằng ngoại tệ; thực hiện các dịch vụ bán và mua ngoại tệ,…

Rủi ro thường xảy ra với hai nguyên nhân chính: rủi ro do giao dịch và rủi ro do yếu tố kinh tế. Với rủi ro do giao dịch, ngay khi xuất hiện tỷ giá thay đổi giữa thời gian thanh toán với thời gian nghĩa vụ phát sinh; ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền thực tế. Còn rủi ro kinh tế, do sự thay đổi bất ngờ của tỷ giá, không thể dự đoán và kiểm soát do nhiều các nguyên nhân khác nhau; làm thay đổi giá trị của dòng tiền trong tương lai.

Thị trường tài chính ngày càng phát triển, các công cụ tài chính phái sinh cũng được đưa vào để hạn chế về rủi ro tỷ giá. Tuy nhiên, các ngân hàng lớn tại Việt Nam vẫn còn khá e dè và chưa thực sự triển khai tốt công cụ tài chính này.

Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp
Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp

2.4. Rủi ro thanh khoản

Rủi ro trong thanh khoản là một loại rủi ro vô cùng quan trọng, yếu tố chính tác động đến sự tồn tại của ngân hàng; được hiểu một cách đơn giản chính là khả năng cung cấp đủ tài chính cho các khách hàng.

Rủi ro thanh khoản ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của ngân hàng, làm giảm doanh thu và đặc biệt nguy hiểm trong tình trạng ngân hàng không còn khả năng thanh toán.

Nguyên nhân có thể đến từ nhiều vấn đề như: lượng tiền mặt tại ngân hàng còn quá ít, khách hàng thi nhau rút tiền ồ ạt, mất cân đối trong việc điều chỉnh nguồn vốn huy động và sử dụng vốn, khách hàng không còn tin tưởng vào ngân hàng, không sử dụng các dịch vụ ký gửi hay vay vốn,…

Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp
Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp

2.5. Rủi ro hoạt động trong ngân hàng

Rủi ro hoạt động là việc xảy ra các sai sót trong quá trình ngân hàng hoạt động. Sai sót xảy ra khi các nhân viên bộ phận không thực hiện đầy đủ hoặc chính xác các quy trình theo quy định công ty, do ý thức chuyên môn, do lãnh đạo chưa thực sự có sức ảnh hưởng hay do hệ thống máy móc,…

Trong quá trình hoạt động của ngân hàng, việc xảy ra rủi ro hoạt động không phải vấn đề quá hiếm thấy, nó hiện diện trên hầu hết các ngân hàng; nhân viên ngân hàng thực hiện chuyên môn nghiệp vụ không tốt, gây ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín ngân hàng trong mắt khách hàng; các nghiệp vụ thực hiện một cách lề mề, mất thời gian.

Vị trí quản lý không thể hiện được vai trò lãnh đạo, ăn nói thô lỗ, gây cảm giác khó chịu cho nhân viên; hay vấn đề từ các trang thiết bị máy móc khiến nhân viên gặp khó khăn trong quá trình thực hiện công việc của mình.

Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp
Các loại rủi ro trong ngân hàng thường gặp

 Đặc biệt, một nguyên nhân khác đến từ quy trình. Để một công việc có thể thực hiện tốt, đánh giá được chính xác chất lượng công việc, nó cần tuân theo một quy trình cụ thể, rõ ràng. Nếu ngân hàng không có một quy trình cụ thể, không có sự hướng dẫn chi tiết của cấp trên; gây nên tình trạng lộn xộn, thiếu chuyên nghiệp.

Việc này sẽ tạo cơ hội cho kẻ xấu, những người muốn sử dụng tài chính ngân hàng để làm việc cá nhân, gây cho ngân hàng các tổn thất nặng nề về doanh thu, nguồn vốn và lợi nhuận.

Trên đây là bài chia sẻ về các loại rủi ro trong ngân hàng, hy vọng với bài viết này, bạn sẽ có thêm cho mình các tài liệu để tham khảo về lĩnh vực ngân hàng nhé!

Mách bạn 6 cách đầu tư thông minh để sinh lãi suất kép

Mách bạn 6 cách đầu tư thông minh để sinh lãi suất kép, tham khảo ngay trong bài viết dưới đây!

6 cách đầu tư thông minh

Tạo cv ngay

Tham gia bình luận ngay!

captcha
Chưa có bình luận nào
x